TRAILS OF MEMORIES | ΔΙΑΒΑΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΕΡΨΙΧΟΡΗ 2017 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ | ΠΑΦΟΣ 2017| ECHO ARTS 
 

Οκτώβριος  -  Νοέμβριος 2017  |  Πάφος, Κύπρος Χορογράφος / Σκηνοθέτης / Δραματουργός / Μουσική Επιμέλεια: Αριάννα Οικονόμου
 

Επιμέλεια έκθεσης & Καλλιτεχνικός Σύμβουλος: Δρ Κώστας Πράπογλου
 

«..Η φαινομενολογία υποστηρίζει ότι μόνο το παρόν υπάρχει.. Το παρελθόν διατηρείται στο παρόν μέσω των υπαρκτών ερειπίων ενός πολιτισμού που απουσιάζει..», Jacques Derrida.  

Το πρότζεκτ Trails of Memories | Διαβάσεις Μνήμης αποτελεί μια πολυμεσική και πολυφασματική έρευνα που εστιάζει το ενδιαφέρον της στο επίκεντρο της πόλης μεταξύ του Δημοτικού Κήπου και του Μουσαλλά, εκεί όπου άνθισε το αστικό τοπίο της Πάφου στις αρχές του 20ου αιώνα. Το τοπίο αυτό εξαλείφεται γρήγορα –πριν ακόμα και από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960 – αφήνοντας διάχυτη και κληροδοτώντας μια αίσθηση ερήμωσης, αποδόμησης και εγκατάλειψης. 
 

Σήμερα η ερειπωμένη σχεδόν περιοχή της Παλιάς Πόλης αναδύεται ως απόηχος μιας χαμένης κοινωνικής και πολιτιστικής πραγματικότητας. Το Trails of Memories | Διαβάσεις Μνήμης διαχειρίζεται έννοιες αρχαιολογίας, ιστορικής συνείδησης, προσωπικής και συλλογικής μνήμης, ανθρώπινης γεωγραφίας, σχέσεις φύλων, μετάβασης, εγκατάλειψης και αναπόφευκτης εξέλιξης.
 

Το έργο θα αγγίξει πολλαπλά πεδία μνήμης μέσα από τη βιωματική σχέση της χορογράφου Αριάννας Οικονόμου και της ομάδας της με το χώρο αλλά και ταυτόχρονα ενεργοποιώντας την προσωπική μνήμη κατοίκων που έζησαν και εξακολουθούν να ζουν στην περιοχή της παλιάς Πάφου. Τα ανενεργά αρχοντικά της περιοχής (ή αυτά που επαναχρησιμοποιούνται σήμερα για άλλους σκοπούς όπως χώροι εστίασης, κτλ.) προσωποποιούν τη μνήμη που έχει ήδη αρχίσει ανεξέλεγκτα να αντικαθίσταται από ένα νέο ιδεολογικό και διαφορετικής οικονομικής υφής status quo, καθώς τα μισορημαγμένα κτίρια στέκονται ως αποτυπώματα που αργοσβήνουν και σπαρακτικά δηλώνουν "ήμασταν κι εμείς εδώ". Η εννοιολογική χαρτογράφηση της ιστορίας του κέντρου της Πάφου εκφράζει ένα ευρύτερο φαινόμενο   – μια πράξη μετατόπισης–  που συναντάται σε αναρίθμητα αστικά κέντρα διεθνώς τα οποία βιώνουν την ίδια μετάβαση της ιστορικής μνήμης και την μετάλλαξή τους σε κάτι καινούριο. Πρόκειται για μια υπό αμφισβήτηση εξελικτική πρόοδο που οδηγεί σε ένα μωσαϊκό γενεών, ιστορίας, πολιτισμού, ιδεολογιών και υλιστικής διαλεκτικής.  
 

Το Trails of Memories | Διαβάσεις Μνήμης θα συνδέσει το κοινό της πολιτιστικής πρωτεύουσας Πάφου με το δημόσιο χώρο της παλιάς πόλης μέσα από τέσσερις sitespecific performances (18-22 Οκτώβρη) στο Εθνογραφικό Μουσείο και σε  εγκαταλελειμμένους χώρους γύρω από αυτό και τη Μητρόπολη Πάφου. 
 

Παράλληλα, μια έκθεση αρχειακού και οπτικοακουστικού υλικού (γραπτών κειμένων, φωτογραφιών, καταγεγραμμένων αφηγήσεων) στους χώρους της Δημοτικής Πινακοθήκης (27 Οκτώβρη - 12 Νοέμβρη) θα ταξιδέψει τους θεατές στο χωροχρόνο ενώ στον ίδιο τόπο θα διεξαχθούν τρεις solo performances από την Αριάννα Οικονόμου η οποία θα διερευνήσει μέσω μιας υφέρπουσας διαδραστικής σχέσης με το υλικό της έκθεσης τη δική της βιωματική μνήμη.   
 

Τα παραπάνω δρώμενα θα πλαισιωθούν από απαγγελίες ποίησης εμπνευσμένες από ποιητές που έδρασαν στην Πάφο καθώς και workshops και διαλέξεις περικλείοντας τις ερευνητικές θεματικές του project και αγγίζοντας θέματα κοινωνικής, πολιτισμικής και ιστορικής αντίληψης και μνήμης.  
 

Το έργο εγκρίθηκε και πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος ΤΕΡΨΙΧΟΡΗ 2017 των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού και εντάσσεται στο επίσημο πρόγραμμα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας ΠΑΦΟΣ 2017.  

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
 

Οργάνωση / Διοίκηση / Συντονισμός Προγραμματισμού: Παντελής Γεωργίου

Project Coordinator: Δήμητρα Σωκράτους

Διεύθυνση Τεχνικής Παραγωγής / Υποστήριξης: Γιάγκος Χατζηγιάννης

Video Artist and Documenter: Γιάννος Οικονόμου

Φωτογράφος: Εργκέντζ Κορκμαζέλ

Εξωτερικό Μάτι & Εργαστήρι Αφήγησης με φωνή & σώμα: Μαρία Κυριάκου

Performers / Χορός / Δημιουργική Συμμετοχή:  Μιχάλης Κριεμπάρδης, Σεβίμ Ακπινάρ, Ελιάν Πωλίν Ρουμιέ, Νάταλη Τσίγκης, Αριάννα Οικονόμου  

TERPSICHORE 2017 MINISTRY OF EDUCATION AND CULTURE | PAFOS 2017 | ECHO ARTS 
 

October  -  November 2017  |  Paphos, Cyprus
 

Choreographer / Director / Dramaturgy / Music Supervisor: Arianna Economou
 

Curator & Artistic Consultant: Dr Kostas Prapoglou
 

“..according to phenomenology only the living-present exists...the past is preserved within the present through the living detritus of a civilisation that is absent..”, Jacques Derrida. 

Trails of Memories is a cross-disciplinary and manifold survey focusing on the part of the city that is situated between the Municipal Gardens and Moussallas, a district that during the early 20th century became Paphos’ epicentre of immense urban landscape development. This landscape diminishes fast –even before the foundation of the Republic of Cyprus in 1960– leaving behind and bequeathing a sense of desolation, deconstruction and desertion.    
 

This almost vacant habitat in the Old Town emerges as the echo of a bygone societal and cultural reality. Trails of Memories negotiates notions of archaeology, historical consciousness, personal and collective memory, human geography, gender relations, transition, abandonment and unavoidable evolution.
 

The project will interface multiple scopes of memory through the experimentation of choreographer Arianna Economou and her team with space but concurrently activating the personal memories of inhabitants who lived and continue to live in the area of old Paphos. The inactive townhouses of the area (and also those that today are being re-used for other purposes such as restaurants, etc.) represent the memory that has uncontrollably began to be superseded by an ideological as well as a diverse economical status quo, while at the same time the semi-derelict buildings stand like vanishing traces desperately declaring “we were also here”. The conceptual mapping of the history of Paphos’ city centre expresses a wider phenomenon –a praxis of transition– also found in innumerable other urban city centres on an international scale which experience the same transition of historical memory and a flux towards something new. This is an ambivalent evolution process that leads to an amalgamation of generations, history, culture, ideology and dialectical materialism.
 

Trails of Memories will interconnect the audience of the Cultural Capital of Paphos with the public space of the Old Town through four site-specific performances (18-22 October) at the Ethnographical Museum and a number of abandoned spaces around it as well as the Metropolis of Paphos.
 

An exhibition with archival and audiovisual material (written texts, photographs, recorded narrations) at the Municipal Gallery (27 October – 12 November) will coincide with the previous events and will take visitors on a journey in space and time. Three solo performances by Arianna Economou at the same venue will investigate through her underlying interactive relationship with the exhibited material her own personal experiential memory.
 

The events will be complimented by a series of poetry readings inspired by poets who lived in Paphos as well as workshops and lectures embracing the research aspects of the project and exploring topics on social, cultural and historical consciousness and memory.
 

This project has been approved within the framework of TERPSICHORE 2017 programme of the Cultural Services of the Ministry of Education and Culture. The project is part of the official program of the Cultural Capital PAFOS 2017.

COLLABORATORS:
 

Production / Programme Planning: Pantelis Georgiou

Project Coordinator: Demetra Socratous 

Technical Production Director / Support: Yiangos Hadjiyiannis

Video Artist and Documenter: Yiannos  Economou

Photographer: Ergenc Korkmazel

Outside Eye & Voice & Body Narration Workshop: Maria Kyriakou

Performers / Dancing / Creative Contribution: Michail Kriembardis, Sevim Askpinar, Elaine Paulin Roumier, Natalie Tsigkis, Arianna Economou

Ενημέρωση για δραστηριότητες Συμβουλευτικού Κέντρου - Update on Activities Advisory Centre

Το Πολυδύναμο Δημοτικό Κέντρο Λευκωσίας γνωστοποιεί πως διαθέτει πλέον υπηρεσία ενημέρωσης για τις δραστηριότητες του μέσω μηνυμάτων (sms) ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) χωρίς καμιά απολύτως χρέωση. Εάν επιθυμείτε να λαμβάνετε ενημέρωση για τα επόμενα βιωματικά εργαστήρια, διαλέξεις και δραστηριότητες του "Συμβουλευτικού Κέντρου" (Συ.Κε.) ή για τις δράσεις του "Πολυπολιτισμικού Κέντρου Φροντίδας Παιδιών Λευκωσίας (παιδική λέσχη), του "Κέντρου Ηλικιωμένων Λευκωσίας" (για άτομα τρίτης ηλικίας), της "Κατ' οίκον φροντίδας" (για άτομα τρίτης ηλικίας), του "Διαπολιτισμικού Κέντρου" (για ενήλικες μετανάστες) και του "Ανοικτού Σχολείου" του Πολυδύναμου Δημοτικού Κέντρου Λευκωσίας, επικοινωνήστε στα τηλ.: 22797870 και 22797850 ή στείλτε με e-mail στο polidinamo2@nicosiamunicipality.org.cy το ονοματεπώνυμο σας και τον αριθμό του κινητού σας τηλεφώνου. Το Πολυδύναμο Δημοτικό Κέντρο Λευκωσίας υλοποιεί προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των δημοτών της Λευκωσίας.

The Nicosia Municipal Multipurpose Center announces that now has update service activities through messages (sms) or e-mail without any charge. If you wish to receive information about the next workshops, lectures and activities of the "Advisory Centre" (Ad.Ce.) or for the actions of "Multicultural Child Care Centre Nicosia (children's club), the "Senior Center Nicosia" (for senior age), the "home care" (for seniors), "The Intercultural Center" (adult immigrants) and the "Open School" of Nicosia Municipal Multipurpose Center, please contact us at tel: 22797870 and 22797850 or email to polidinamo2@nicosiamunicipality.org.cy your name and number of your mobilephone. the Nicosia Municipal Multipurpose Center implements social welfare programs aimed at meeting the needs of the citizens of Nicosia.

Μετακινήσεις με τραμ και ποδήλατο - Travel by tram and bicycle

Το νέο χωροταξικό σχέδιο μετακινήσεων της Λευκωσίας

Νέο πρόσωπο θα αποκτήσει η Λευκωσία μέσα στα επόμενα 10 περίπου χρόνια σε ό,τι αφορά το οδικό δίκτυο και τις δημόσιες συγκοινωνίες. Νέες λεωφόροι, τακτικές διαδρομές λεωφορείων που θα ενώνουν ακτινωτά και τους επτά δήμους της πρωτεύουσας, τραμ, ποδηλατόδρομοι, μονοδρομήσεις γνωστών λεωφόρων και άνετα πεζοδρόμια αναφέρονται στον φιλόδοξο σχεδιασμό της κυβέρνησης. Η Υπουργός Συγκοινωνιών και Δημοσίων Έργων, Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλή, παρουσίασε πρόσφατα το νέο σχεδιασμό και άνοιξε το δημόσιο διάλογο για το πως θα πρέπει να είναι το ολοκληρωμένο χωροταξικό σχέδιο μετακινήσεων της Λευκωσίας. Ζήτησε, μάλιστα, τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων, ούτως ώστε το όραμα του Υπουργείου να γίνει σταδιακά πραγματικότητα, υπογραμμίζοντας ότι η πρωτεύουσα δεν διαθέτει δημόσιο δίκτυο συγκοινωνιών και αυτό επιβάλλεται να γίνει με κάθε κόστος. Στην ευρύτερη αστική περιοχή της Λευκωσίας, το μερίδιο μετακινήσεων των δημόσιων συγκοινωνιών είναι μόνο 3%, ενώ δε του ποδηλάτου κάτω από 2%. Η συνεχόμενη αύξηση των κυκλοφοριακών προβλημάτων έχει σοβαρό αντίκτυπο στο αστικό περιβάλλον. Το ολοκληρωμένο Σχέδιο Κινητικότητας για τη Λευκωσία (ΟΣΚΛ) αποτελεί μια κρίσιμη καμπή για την πολιτική των μεταφορών.

Η κυπριακή κυβέρνηση και η τοπική αυτοδιοίκηση προτίθενται να βελτιώσουν την υφιστάμενη κατάσταση, με την ενίσχυση του μεριδίου των δημοσίων συγκοινωνιών στο 10% (κίνηση για την οποία, μέχρι στιγμής, ως όμιλος ιστολογίων και ως δημότες Λευκωσίας έχουμε μόνο ευμενή σχόλια) μέχρι το 2020. Η επίτευξη των φιλόδοξων αυτών στόχων περιλαμβάνει μια πολυκεντρική χωρική ανάπτυξη. Η πολυκεντρική Λευκωσία απαιτεί αειφόρες μεταφορές υψηλής ποιότητας, οι οποίες να μπορούν να ανταγωνιστούν το αυτοκίνητο.  Αυτό σημαίνει ανάπτυξη του δικτύου δημόσιων μεταφορών με εξαιρετικά ποιοτικές υπηρεσίες και συνθήκες ασφαλούς ποδηλασίας.

Δημόσιες Μεταφορές

Το ΟΣΚΛ περιλαμβάνει ένα άριστο δίκτυο δημόσιων μεταφορών Δίκτυο ακτινικής διαμόρφωσης, με το ένα τερματικό των περισσοτέρων γραμμών λεωφορείων στο κέντρο της πόλης (τη γνωστή σε όλους μας πλατεία Σολωμού) και δίκτυο πολυκεντρικής διαμόρφωσης με τερματικό σταθμό, εκτός από το κέντρο της πόλης και σε άλλα περιφερειακά κέντρα δραστηριοτήτων, όπως στην περιοχή του νέου Γενικού Νοσοκομείου, του Μακαρίου Σταδίου, του Δημαρχείου Στροβόλου, του Πανεπιστημίου Κύπρου και στην περιοχή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας (πρώην Intercollege).

Στο σχεδιασμό αναφέρεται επίσης ότι η εισαγωγή των τραμ είναι ενδεχομένως εφικτή. Καθορίστηκε ένα δίκτυο τραμ που θα συνδέει τα τέσσερα μεγάλα κέντρα της περιοχής: την πλατεία Σολωμού, την περιοχή του νέου Γενικού Νοσοκομείου, την περιοχή του Μακαρίου Σταδίου και την περιοχή κοντά στο Δημαρχείο Στροβόλου. Η ολοκλήρωση του οδικού δικτύου θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την εξυπηρέτηση των μετακινήσεων που προβλέπονται για το 2020 με όλες τις μορφές κυκλοφορίας.

Αναδημοσίευση από το περιοδικό "Πρωτεύουσα", τεύχος Αυγούστου 2010.

The new spatial plan movements of Nicosia

New entity will acquire Nicosia within the next 10 years to about what the roads and public transport. New malls, regular bus routes that will radiate out and join the seven municipalities of the capital, tram, cycle known one-way avenues and spacious sidewalks referred to the ambitious plan of government. The Minister of Transport, Public Works, Erato Kozakou Markouli, recently unveiled the new design and opened the debate on how they should be the comprehensive land use plan of Nicosia travel. She asked, in fact, the collaboration of all stakeholders so that the Ministry's vision to become reality gradually, noting that the capital has no public transport links and this should be done at any cost. In the wider urban area of ​​Nicosia, the share of public transport trips are only 3%, while the bike is less than 2%. The continued growth of traffic congestion has a serious impact on the urban environment. The Integrated Mobility Plan for Nicosia (IMPN) is a turning point for transport policy.

The Cypriot government and the local authorities intend to improve the existing situation by increasing the share of public transport in 10% (movement for which, so far, as a group blog and we as citizens of Nicosia only favorable comments) by 2020. Achieving these ambitious goals include a multicenter spatial development. The multicenter Nicosia sustainable transport requires high quality which can compete with the car. This means developing the public transport network with excellent quality services and conditions for safe cycling.

Public Transports

The IMPN includes an excellent network of public transport network radial configuration, with one terminal of most bus routes in the city center (known to us all Solomou Square) and polycentric network configuration terminal, except the town center and otherregional activity centers, as in the new General Hospital, Makarios Stadium, the Town Hall of Strovolos, University of Cyprus and the University of Nicosia (formerly Intercollege).

In the design also suggests that the introduction of trams is potentially feasible. They were a tram network linking the four major centers of the region: Solomos Square, the area of ​​the new General Hospital, the area of ​​Makarios Stadium and the area near Strovolos Municipality. The completion of the road network is particularly important for the convenience of travel planned for 2020 with all types of traffic.

Reprinted from "Protevousa" magazine, August 2010 issue.

Χρήσιμα τηλέφωνα Δήμου Λευκωσίας - Usefull Telephone Numbers Of Nicosia Municipality

Τηλεφωνικό κέντρο/Telephone Exchange: 22797000
Γραφείο Δημάρχου/Major's Office: 22797001
Δημοτικός Γραμματέας/Municipal Secretary: 22797002
Πολιτιστική Υπηρεσία/Cultural Service: 22797004

ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΩΝ - OFFICE OF SERVICE AND INFORMATION OF RESIDENTS 

Δημαρχείο (Πλατεία Ελευθερίας)/Town Hall (Liberty Square): 22797007
Καϊμακλί/Kaimakli: 2277008
Πλατεία Ηπείρου (Άγαλμα Σολωμού)/Ipirou Square (Solomos statue): 22797009
Λήδρας/Ledras street: 22797010

Δημοτικός Μηχανικός/Municipal Engineer: 22797430

Γραφείο Ευρωπαϊκών Υποθέσεων/Office of European Affairs: 22797590

Εκπαιδευτικό Κέντρο Παιδιών/Educational Centre for Childrens: 22797400

Δημοτικό Κολυμβητήριο/Municipal Swimming Centre: 22781155

Δημοτικό Κοιμητήριο/Municipal Cemetery: 22610908, 22797190, 99673167

Ωράριο υπηρεσιών Δήμου Λευκωσίας - Hours of service Nicosia Municipality

Το ωράριο λειτουργίας των υπηρεσιών του δήμου Λευκωσίας είναι: Δευτέρα / Τρίτη / Πέμπτη / Παρασκευή: 07:30 - 14:30 και Τετάρτη 07:30 - 14:30 και 15:00 - 18:00. Οι ώρες εξυπηρέτησης του κοινού είναι:

• Δημοτικό Ταμείο:  Δευτέρα / Τρίτη / Πέμπτη / Παρασκευή: 08:00 - 13:00 και Τετάρτη 08:00 - 13:00 και 15:00 - 17:00
• Τεχνική Υπηρεσία:  Δευτέρα / Τρίτη / Πέμπτη / Παρασκευή: 11:00 - 13:00 και Τετάρτη 11:00 - 13:00 και 15:00 - 18:00
• Ταμείο Τεχνικής Υπηρεσίας:  Δευτέρα / Τρίτη / Πέμπτη / Παρασκευή: 11:00 - 13:00 και Τετάρτη 11:00 - 13:00 και 15:00 - 17:00

The schedule of services in the municipality of Nicosia are: Monday / Tuesday / Thursday /Friday: 07:30 - 14:30 and Wednesday 07:30 - 14:30 and 15:00 to 18:00. The branch operating hours are:

• Municipal Fund: Monday / Tuesday / Thursday / Friday: 08:00 - 13:00 and Wednesday 08:00 - 13:00 and 15:00 to 17:00
• Technical Service: Monday / Tuesday / Thursday / Friday: 11:00 to 13:00 and Wednesday11:00 to 13:00 and 15:00 to 18:00
• Fund for Technical Services: Monday / Tuesday / Thursday / Friday: 11:00 to 13:00 and Wednesday 11:00 to 13:00 and 15:00 to 17:00

PLATO'S, Η μπυραρία - θρύλος της πρωτεύουσας

Σ' ένα όμορφο παλιό αρχοντικό της οδού Πλάτωνος, στην εντός των τειχών Λευκωσία, βρίσκεται η "μυστηριώδης" μπυραρία Plato's! Στα 23 περίπου χρόνια ύπαρξης της στη νυχτερινή ζωή της πρωτεύουσας έγραψε και γράφει ιστορία. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, που περιλαμβάνεται στη λίστα με τα Best Bars of the World του περιοδικού "Newsweek International", αλλά αυτό σίγουρα δεν ενδιαφέρει  καθόλου τους θαμώνες της - τουλάχιστον τους νυν!

Όταν το ρολόι κτυπήσει 20:00 και δεν είναι παραμονή Πρωτοχρονιάς ή Μεγάλο Σάββατο, τα τέσσερα φαναράκια γύρω από τη μαύρη πινακίδα με την καλλιτεχνική επιγραφή Plato's ανάβουν. Αυτό σημαίνει ότι η μπυραρία είναι ανοικτή. Αν ξέρεις τι κρύβεται πίσω από την ξύλινη πόρτα της οδού Πλάτωνος, τότε θα τη σπρώξεις και θα μπεις μέσα με αυτοπεποίθηση. Αν άκουσες γι' αυτήν από κάποιους γνωστούς και την αναζητάς στα στενοσόκακα της παλιάς πόλης, μπορεί να χρειαστείς βοήθεια. Αν πάλι βρέθηκες έξω από αυτή την πόρτα τυχαία, τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μην καταλάβεις ότι η ξύλινη πόρτα κρύβει πίσω της μια μπυραρία.

Η Plato's είτε σου αρέσει πολύ είτε δεν σου αρέσει καθόλου. Δεν υπάρχει μέση λύση! Είναι που ξέρεις πως θα βρεις ότι μπύρα σου αρέσει, δεν αποκλείεται όμως να είναι και ότι το μενού των φαγητών περιλαμβάνει πολύ λίγες επιλογές - ξέρεις τι θέλεις να φας πριν πας στην Plato's! Λίγο η ατμόσφαιρα, λίγο η μουσική, λίγο τα ανατρεπτικά σλόγκαν στους τοίχους, τα σκονισμένα μπουκάλια και τα σπασμένα ποτήρια στα ράφια...

Εμένα μου άρεσε η Plato's επειδή από τους πελάτες της έλειπαν όλοι εκείνοι οι δήθεν "in" της νυχτερινής ζωής της Λευκωσίας και πάνω απ' όλα τα πιτσιρίκια που κάνουν μια μπυραρία να μοιάζει με παιδική χαρά που πουλά αλκοόλ. Στο διπλανό σκαμπό του μπαρ μπορεί να καθόταν ένας στρατιώτης της ΕΛ.ΔΥ.Κ. ή ένας ξένος επιχειρηματίας που βρέθηκε στη Λευκωσία για ένα διεθνές συμπόσιο.

Πολλές από τις απορίες μας, όπως το μυστήριο... της κάβας του πρώτου ορόφου, ανέλαβε να διαλευκάνει ο διευθυντής της Plato's, Λεωνίδας Λεβέντη.

Πότε δημιουργήθηκε η Plato's και από ποιόν? Ποιος είναι ο σημερινός ιδιοκτήτης?

Η Plato's άνοιξε το 1987 από τον κο Puzant Nadjarian, ευρύτερα γνωστό και ως Jean. Ο Jean είχε επιστρέψει τότε από τη Γαλλία όπου είχε πάει μετά την τούρκικη εισβολή του 1974. Ο χώρος που στεγάζει την Plato's προηγουμένως χρησιμοποιείτο από τη νεολαία του ΔΗ.ΣΥ. ως εντευκτήριο.

Τα τελευταία έξι χρόνια τη διοίκηση της Plato's την ανέλαβε εταιρία, η οποία μετά την αποχώρηση του Jean από την ενεργό δράση, ανέθεσε τη γενική διεύθυνση σε μένα. Εργάζομαι στην Plato's τα τελευταία 14 χρόνια!

Στην ιστοσελίδα σας (www.platosbar.com) λέτε ότι είναι ένα από τα πιο "unique bars in the world". Ποιο είναι το στυλ της?

Το στυλ της Plato's θέλουμε να είναι κλασσικό. Συνδυάζει τη διακόσμηση των αμερικάνικων μπαρ με το ζεστό και οικείο σε όλους στοιχείο του ξύλου, που συναντούμε στις μπυραρίες της Αγγλίας και της Κεντρικής Ευρώπης. Μουσικά ακούγονται επιλεγμένα κομμάτια blues, jazz, rock και alternative.

Η Plato's ξεχωρίζει, επίσης, για τις μεγάλες μερίδες των φαγητών της, αν και το μενού μας θέλουμε πάντα να είναι μικρό, αλλά να καλύπτει όλα τα γευστικά γούστα. Σήμα κατατεθέν του μενού μας βέβαια είναι το μαριναρισμένο σουβλάκι, κοτόπουλο ή χοιρινό. Όμως, μοναδικά είνα και τα πελώρια δικά μας cheeseburger, τα σπιτικά λαχματζούν και ο σκοτσέζικος καπνιστός σωλομός. Το μενού συμπληρώνεται με δύο είδη πίτσας και χορτοφαγικό μπέργκερ.

Το μπαρ φημίζεται διότι διαθέτει την πιο μεγάλη συλλογή στην Κύπρο από blended και malt ουίσκι, βότκες, κονιάκ, καθώς και διάφορα άλλα, πολύ σπάνια ποτά από ολόκληρο τον κόσμο.

Είμαστε, επίσης, περήφανοι για την ωραία μας αυλή, η οποία πλέον λειτουργεί και το χειμώνα με τη βοήθεια δύο μεγάλων τζακιών.

Λέγεται, όμως, ότι διαθέτετε και την πιο πλούσια ποικιλία μπύρας ανά το παγκύπριο. Αληθεύει? Πως το επιτυγχάνετε αυτό?

Αληθεύει! Όμως, αυτό χρειάζεται πολλές γνώσεις πάνω στο αντικείμενο, αλλά και μεγάλους αποθηκευτικούς χώρους, όπως και ψυγεία. Αγοράζουμε μπύρα τόσο από αντιπροσώπους εταιριών όσο και απ' ευθείας από ζυθοποιεία από όλο τον κόσμο.

Μια όμως και το θέσατε, πρέπει να πούμε ότι η κάβα κρασιών της Plato's είναι εξίσου πλούσια και μπορεί να καλύψει τις απαιτήσεις πολλών φίλων του κρασιού.

Η κάβα διαθέτει κρασιά μέχρι και 350 ευρώ τη φιάλη. Έχουμε τεράστια συλλογή γαλλικών κρασιών πρώτης τάξεως, Grand Cru, σε μπουκάλια των 37.5 cl (μισές) και των 75 cl. Η συντήρηση μιας καλής κάβας κρασιού χρειαζεται μεγάλες γνώσεις, διότι μπορεί να θεωρηθεί σαν επένδυση. Η δική μας στρατηγική είναι να επενδύουμε "En Primeur", δηλαδή να αγοράζουμε κρασιά αφού κάνουμε μεγάλες έρευνες και παρακολουθήσουμε όλες τις ανακοινώσεις και βαθμολογήσεις, δύο χρόνια πριν εμφιαλωθούν και μπουν στην παγκόσμια αγορά. Η κάβα των κρασιών συμπληρώνεται με "ετικέτες" από Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα, Η.Π.Α., Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Χιλή, Κύπρο, Αργεντινή και Πορτογαλία.

Ποιο είναι το στυλ των πελατών της Plato's?

Οι ηλικίες των πελατών μας ξεκινούν κυρίως από τα 25. Απαγορεύουμε αυστηρά την είσοδο σε άτομα κάτω των 18 ετών. Θα την αποκαλούσα "σοβαρή πελατεία", διότι είναι άτομα που επιδιώκουν να απολαύσουν μια νύχτα σε ένα κόσμιο περιβάλλον και να είναι σίγουροι ότι δεν θα έχουν δυσάρεστες εκπλήξεις! Βρισκόμαστε ψηλά στη λίστα πολλών μεγάλων επιχειρήσεων της Λευκωσίας, που θέλουν να ψυχαγωγήσουν τους πελάτες τους, είτε αυτοί είναι Κύπριοι είτε ξένοι.

Είναι αλήθεια ότι έχετε dress code?

Πριν μερικά χρόνια δεν επιτρέπαμε την είσοδο σε άντρες που φορούσαν κοντά παντελόνια και αμάνικες φανέλες, όμως τώρα, λόγω κλιματικών συνθηκών και μόδας, το περιορίσαμε μόνο στις αμάνικες φανέλες. Αν κάποιος είναι τυχερός, μπορεί να του χαρίσουμε μια καινούρια μπλούζα της Plato's για να μην αναγκαστεί να φύγει, όμως δεν έχουμε πάντα διαθέσιμες! Μπορεί να ακούγεται λίγο πιεστικό, όμως νομίζω ότι αυτή μας η προσπάθεια να τηρήσουμε κάποιους κανόνες αναγνωρίζεται από τους πελάτες μας, όπως το αυστηρό ωράριο 20:00 - 02:00, οι δύο μοναδικές αργίες (Μεγάλο Σάββατο και παραμονή Προτωχρονιάς), το ότι η κουζίνα κλείνει στις 24:15: Εμείς τα θεωρούμε πρότυπα ποιότητας και αυτά είναι που μας έφεραν την επιτυχία. Επιβράβευση όλης αυτής της δουλειάς είναι η τοποθέτηση της Plato's στη λίστα με τα Best Bars of the World του περιοδικού "Newsweek International".

Η συνέντευξη πάρθηκε από τον Γιώργο Κωνσταντίνου, στον οποίο ανήκει και το άρθρο, το οποίο αναδημοσιεύτηκε από την πρώτη του δημοσίευση στο περιοδικό "Πρωτεύουσα", τεύχος Νoεμβρίου 2010.

Οικολογικό λεωφορείο πόλεως

Ακόμα ένα έργο οικολογικής απόψεως που είχε τεθεί υπο σχεδιασμό και το περιμένουμε...

ΤΗΣ ΑΡΤΕΜΗΣ-ΕΛΕΝΗΣ ΚΑΖΑ

Έρχονται τα νέα οικολογικά λεωφορεία πόλεως, που θα εξυπηρετούν τους πάντες, ακόμα και αυτούς που ταλαιπωρούνται μόνο στην ιδέα του να χρησιμοποιήσουν λεωφορείο. Η πολύωρη ορθοστασία στη στάση, η έλλειψη ενημέρωσης των δρομολογίων και ωραρίων, και ο ακατάλληλος στόλος των υφιστάμενων λεωφορείων είναι παρελθόν. Τα νέα οικολογικά λεωφορεία είναι μια νέα πρωτοποριακή ιδέα μεταφοράς, με σκοπό να προσφέρεται πέραν της άνεσης και της ασφάλειας και εύκολη πρόσβαση σε ηλικιωμένους και άτομα με κινητικά προβλήματα ή άλλες αναπηρίες.

Σε χθεσινή διάσκεψη Τύπου στο Πολυδύναμο Δημοτικό Κέντρο «Παλιά Αγορά Παλουριώτισσας», η εταιρεία Demades Design και ο Δήμος Λευκωσίας παρουσίασαν τα σχέδια των νέων λεωφορείων, επεξηγώντας μας τη χρήση και το σκοπό τους. Τα αρχικά σχέδια των οικολογικών λεωφορείων είναι βασισμένα στα αποτελέσματα έρευνας που είχε διεξαχθεί την περίοδο Μαρτίου-Ιουνίου 2009, σε δείγματα δημοτών της Λευκωσίας. «Η έρευνα αυτή βοήθησε τη σχεδιαστική ομάδα να εντοπίσει τα σημερινά προβλήματα του υφιστάμενου συστήματος και παράλληλα να αναδείξει τα κύρια χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει το νέο λεωφορείο», δήλωσε ο κ. Νικόλας Δημάδης, διευθυντής της Demades Design και κύριος σχεδιαστής του νέου πρωτοποριακού λεωφορείου.
Η πρώτη δημόσια παρουσίαση των σχεδίων θα έχει τη μορφή έκθεσης, η οποία θα είναι ανοικτή για το κοινό από την 1η μέχρι 8η Ιουλίου στο Πολυδύναμο Δημοτικό Κέντρο - «Παλιά Αγορά Παλουριώτισσας».

Όπως φαίνεται, βάσει των στοιχείων της έρευνας, 66% των πολιτών δεν χρησιμοποιούν λεωφορεία, λόγω του αυξημένου χρόνου αναμονής, 54% πιστεύουν ότι ο στόλος είναι παλιός και δεν υπάρχει ενημέρωση για τα δρομολόγια, και 42% εντοπίζουν ότι οι στάσεις των λεωφορείων είναι σε κακή κατάσταση. Στο νέο λεωφορείο, χαρακτηριστικά, επιλέγουν το 70% να υπάρχει σύγχρονο σύστημα κλιματισμού και εξαερισμού, 58% εντοπίζουν την ανάγκη για ενσωμάτωση συστημάτων ενημέρωσης, 52% δίνουν προτεραιότητα στον οικολογικό σχεδιασμό, 50% εστιάζουν στη λειτουργικότητα και στην άνεση του χώρου, 46% θεωρούν σημαντική την ευκολία πρόσβασης σε ανάπηρους και ηλικιωμένους, και τέλος το 32% αναμένουν ελκυστικό σχεδιασμό. Το λεωφορείο ως συγκοινωνιακό όχημα δεν είναι διαδεδομένο στο νησί μας, αφού μόνο το 10% απάντησαν θετικά στο ερώτημα αν χρησιμοποιούν το λεωφορείο.

Συμβολή στην κοινωνική συνοχή

Σύμφωνα με τον κ. Αντρέα Φ. Μάτσα, Πρόεδρο Επιτροπής Κυκλοφοριακού και χώρων στάθμευσης Δήμου Λευκωσίας: Mέσα από αυτό το σχεδιασμό, ο Δήμος Λευκωσίας συμβάλλει θετικά προς την κατεύθυνση της ανάδειξης του στοιχείου των δημόσιων συγκοινωνιών ως μέσου κοινωνικής παρέμβασης, το οποίο προωθεί και στηρίζει τη συμφιλίωση ανάμεσα στην εργασία και την οικογένεια, συμβάλλοντας στην κοινωνική συνοχή.

Η πόλη μας χρειάζεται άμεσα σωστές δημόσιες συγκοινωνίες, ενώ όλοι οι πολίτες είναι έτοιμοι να δεχθούν ένα καλά σχεδιασμένο σύστημα, βασισμένο σε μικρά ευέλικτα σύγχρονα λεωφορεία, με ελκυστικό σχεδιασμό και αστικό χαρακτήρα.

Πέρα από τα σχέδια που αφορούν τον εξωτερικό σχεδιασμό, έμφαση δίνεται στα σχέδια εσωτερικού χώρου, όπως καθίσματα, ειδικές πλατφόρμες εισόδου, ειδικό σχεδιασμό αμαξώματος, καθώς και ενσωματωμένο σύστημα ενημέρωσης δρομολογίων. Όσον αφορά τα συστήματα κίνησης του λεωφορείου, μελετώνται οι μηχανές εσωτερικής καύσης με μειωμένες εκπομπές διοξιδίου του άνθρακα και τα υβριδικά, τα οποία συνδυάζουν μηχανές ντίζελ με ηλεκτρικά συστήματα. «Επίσης, μελετώνται συστήματα που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως ηλιακή ενέργεια, κάτι πολύ σημαντικό για τη χώρα μας, με τόση ψηλή ηλιοφάνεια για χρήση από τις δευτερεύουσες ανάγκες του λεωφορείου όπως κλιματισμός», είπε ο κ. Νικόλας Δημάδης, συνεχίζοντας ότι «προσπαθούμε να σχεδιάσουμε κάτι όχι αντιγραφή κάποιου άλλου λεωφορείου, αλλά να δημιουργήσουμε κάτι βάσει των δικών μας αναγκών στην παλιά και νέα Λευκωσία».

Χαιρετισμός Δημάρχου Λευκωσίας Ελένης Μαύρου 

στη δημοσιογραφική διάσκεψη για την έναρξη του σχεδιασμού του λεωφορείου πόλεως την Παρασκευή 27 Μαρτίου 2009 στις 11:30 π.μ. στο Δημαρχείο Λευκωσίας

Σας παρουσιάζουμε σήμερα ένα νέο και διαφορετικό έργο. Εγκαινιάζουμε την έναρξη του σχεδιασμού ενός καινοτόμου και οικολογικού λεωφορείου πόλεως και των υποστηρικτικών συστημάτων.

Το λεωφορείο σχεδιάζεται από τη Demades Design Ltd ενώ την πρωτοβουλία στηρίζει και χορηγεί ο Δήμος Λευκωσίας και η CYTA.   Αντικείμενο της προσπάθειας είναι η δημιουργία ενός μικρού, ευκίνητου, οικολογικού μέσου μαζικής μεταφοράς, κατάλληλου τόσο για την εξυπηρέτηση του ιστορικού κέντρου της πόλης όσο και για τη σύνδεση του με το ευρύτερο κέντρο της πόλης.

Στόχος μας είναι η αύξηση των ανθρώπων που χρησιμοποιούν τις δημόσιες μεταφορές.  Είναι ακόμη η χρησιμοποίηση νέας τεχνολογίας με σεβασμό προς το περιβάλλον για καλύτερη λειτουργία του συστήματος, η οποία να λαμβάνει υπόψη τα δεδομένα και τις ιδιαιτερότητες που παρουσιάζει η Λευκωσία.  Είναι τέλος η βελτίωση της προσβασιμότητας από ομάδες του πληθυσμού με ιδιαιτέρες ανάγκες (π.χ ηλικιωμένοι, παιδιά, ανάπηροι) με ένα λεωφορείο φιλικό προς τους χρήστες.

Οι προδιαγραφές που τέθηκαν θέλουν ο σχεδιασμός του νέου λεωφορείου πόλης να καλύπτει το τετράπτυχο του ελκυστικού σχεδιασμού, του οικολογικού, της εύκολης προσβασιμότητας και της καινοτομίας.

Σε πρώτο στάδιο η συγκεκριμένη πρόταση αφορά τον καθορισμό των αναγκών των κριτηρίων και των προτύπων ενός αστικού λεωφορείου, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες, τα προβλήματα και τις προοπτικές του κέντρου της Λευκωσίας.

Τι είναι αυτό που κάνει το έργο σημαντικό; Για πρώτη φορά η πόλη μπαίνει σε μια διαδικασία να εντοπίσει τις πραγματικές της ανάγκες και να σχεδιάσει ένα μέσο μεταφοράς με βάση τις δικές της ιδιαιτερότητες αντί της εισαγωγής μιας έτοιμης λύσης. Είναι ήδη σε λειτουργία η ιστοσελίδα www.nicosiatransport.com στην οποία ο κάθε πολίτης θα μπορεί να παρακολουθεί την εξέλιξη του λεωφορείου, κυρίως όμως θα καταθέτει την άποψή του.

Είναι γνωστή η πρόθεση μας για ενεργό παρέμβαση στις δημόσιες μεταφορές της πόλης. Άλλωστε, ο Δήμος Λευκωσίας πριν από χρόνια πρωτοπόρησε στον τομέα αυτό με τη δρομολόγηση των κίτρινων λεωφορείων. Τα κίτρινα λεωφορεία εξυπηρέτησαν το κοινό και βοήθησαν στην απάμβλυνση του κυκλοφοριακού προβλήματος με το δικό τους τρόπο και μέγεθος.

Στόχος μας είναι, και στις νέες συνθήκες, να παρέμβουμε αποφασιστικά ώστε οι δημόσιες μεταφορές να αποτελέσουν σημαντικό κομμάτι της βιώσιμης διακίνησης στην πόλη και της ουσιαστικής βελτίωσης της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Στο πλαίσιο του προγράμματος ενίσχυσης των δημόσιων μεταφορών συνεργαζόμαστε στενά με το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων και είμαστε ιδιαιτέρα ευτυχείς που σήμερα έχουμε μαζί μας το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου και Πρόεδρο της Καθηγητικής Επιτροπής του Προγράμματος Ενίσχυσης των Δημόσιων Μεταφορών.

Καταβάλλουμε συντονισμένες προσπάθειες ώστε όλες αυτές οι πρωτοβουλίες να ενταχθούν σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα αστικών δημόσιων μεταφορών. Άλλωστε, τα συσσωρευμένα κυκλοφοριακά προβλήματα αποδεικνύουν ότι η πόλη χρειάζεται επειγόντως ένα καινοτόμο σύστημα δημόσιων μεταφορών.

Θέλουμε να λειτουργήσουμε στη βάση μιας σύγχρονης αντίληψης για το ρόλο της τοπικής αρχής που να εκτείνεται από την παροχή υπηρεσιών μέχρι και την παρέμβαση-καταλύτη, που να συνενώνει τους στόχους του Δήμου με τις πρωτοβουλίες και το δυναμισμό της τεχνογνωσίας και της επιχειρηματικότητας του ιδιωτικού τομέα.

Επιδίωξη του Δήμου είναι η πρακτική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του σχεδιαστικού αυτού έργου.  Καταβάλλεται ήδη κάθε δυνατή προσπάθεια για σύνδεση της μελέτης με τους ευρύτερους σχεδιασμούς για ενίσχυση των δημόσιων μεταφορών στην ευρύτερη αστική περιοχή της Λευκωσίας.

Θέλω πριν δώσω το λόγο στον κύριο Νικόλα Δημάδη να τον ευχαριστήσω για τη συνεργασία και τον ενθουσιασμό του.

Ευχαριστώ τον Πρόεδρο και τα μέλη της Επιτροπής Κυκλοφοριακού και Χώρων Στάθμευσης του Δήμου για τις εποικοδομητικές προτάσεις τους για προώθηση του σχεδιασμού λεωφορείου για την πόλη.

Ευχαριστώ επίσης τη CYTA γιατί μαζί πιστεύουμε ότι τα αποτελέσματα για το οικολογικό και φιλικό προς το περιβάλλον λεωφορείο θα είναι επιτυχία.

Τέλος, ευχαριστώ τον Υπουργό Συγκοινωνιών και Έργων και τους συνεργάτες του για τις συνεχείς προσπάθειες εφαρμογής του Προγράμματος Ενίσχυσης των Δημοσίων Μεταφορών στη Λευκωσία.

Ευχαριστώ

Ελένη Μαύρου
Δήμαρχος Λευκωσίας

Πηγές: http://www.sigmalive.com/, http://www.nicosia.org.cy/

Εκκλησίες της πόλης

Ο ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΗΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ

Ο καθεδρικός ναός της Αγίας Σοφίας είναι η μεγαλύτερη και η πιο μεγαλοπρεπής εκκλησία στην εντός των τειχών πόλη της Λευκωσίας, καθώς και η σημαντικότερη φράγκικη κατασκευή στο νησί, με το σχέδιο και το διάκοσμο τηςνα αντικατοπτρίζουν την ιστορία της μεσαιωνικής Κύπρου. Αντίθετα από την κοινή αντίληψη, ο ναός δεν είναι αφιερωμένος σε κάποια Αγία με το όνομα Σοφία, αλλά στην Αγία Του Θεού Σοφία, στην οποία είναι αφιερωμένες και οι ομώνυμες εκκλησίες στην Κωνσταντινούπολη, τη Σόφια, το Κίεβο, το Νόβγκοροντ, την Τραπεζούντα, τη Νίκαια, τη Θεσσαλονίκη και το Στρόβολο.

Στο χώρο της Αγίας Σοφίας, υπήρχε παλαιότερα βυζαντινή εκκλησία, η οποία κτίστηκε στη θέση ρωμαϊκού ναού. Μετά την άφιξη των Λουζινιανών, το 1192,  την αποκλειστική χρήση του ναού απέκτησε η Λατινική Εκκλησία. Το 1209, ο Αρχιεπίσκοπος Thierry προσκάλεσε την Alix de Champagne, μετέπειτα σύζυγο του βασιλιά Ερρίκου Α', για να καταθέσει το θεμέλιο λίθο του σημερινού ναού, που κτίστηκε πάνω από τον βυζαντινό. Την περίοδο 1217 - 1250 εντάθηκαν οι προσπάθειες εξασφάλισης οικονομικών πόρων για την ανέγερση του ναού από τον Αρχιεπίσκοπο Eustorge de Montaigu. Οι καλλιτέχνες που συνόδευσαν το βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκο Θ', κατά την επίσκεψη του μεταξύ 1248 - 1249, φαίνεται ότι εργάστηκαν επισης για τα σχέδια και το διάκοσμο της εκκλησίας.

Ο ναός υπέστη ζημιές από σεισμούς (1222, 1267, 1303) και από την επίθεση των Λογγοβάρδων (1232). Επί Αρχιεπισκόπου Ugo di Faciano (1251 - 1261), εδώ άρχισαν να εκκλησιάζονται οι Ελληνορθόδοξοι που ακολουθούσαν το Λατινικό τυπικό, ενώ επίσημα ορίστηκε ως καθεδρικός ναός με την Bulla Cypria το 1260. Ο Αρχιεπίσκοπος Giovanni del Conte (1312 - 1332) φρόντισε για τον τελικό γοτθικό χαρακτήρα του ναού, με έντονες επιρροές από τη Notre Dame του Παρισιού και το αββαείο του Pontigny, την επιβλητική πρόσοψη και την οροφή, χρώματος βαθύ μπλε με αστέρια. Υπάρχουν 5 παρεκκλήσια: στα βόρεια το διπλό παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου, ενώ στα νότια τα παρεκκλήσια των Κυριών, του Αγίου Φραγκίσκου και του Αγίου Θωμά του Ακινήτη.

Στέψη βασιλέων

Το 1324, ο νέος βασιλιάς, Ούγος Δ', στέφεται στον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας. Έκτοτε, οι Λουζινιανοί στέφονταν βασιλείς της Κύπρου στην Αγία Σοφία και στη συνέχεια βασιλείς της Ιερουσαλήμ στον καθεδρικό ναό του Αγίου Νικολάου στην Αμμόχωστο. Ο καθαγιασμός του ναού έγινε στις 4 Νοεμβρίου 1326. Το 1347, ο Πάπας Κλήμης Δ' εξέδωσε βούλλα για επισκευή και αποπεράτωση του ναού, ωστόσο συνέχισε η σταδιακή οικοδόμηση του χωρίς να ολοκληρωθεί, για περισσότερο από ένα αιώνα. Η Αγία Σοφία κτίστηκε εξ' ολοκλήρου από πουρόπετρα του Πενταδακτύλου, ενώ για το διάκοσμο χρησιμοποιήθηκε πεντελικό μάρμαρο από παλαιότερα οικοδομήματα της πόλης. Ο περίτεχνος γλυπτός διάκοσμος, έργο ντόπιων τεχνιτών, απεικονίζει εκκλησιαστικές, βιβλικές και βασιλικές μορφές. Το όλο οικοδόμημα ήταν ο μεγαλύτερος λατινικός ναός του Λεβάντε, με διαστάσεις 66 m σε μήκος Χ 24.5 m σε πλάτος και 21 m σε ύψος. Στηρίζεται σε 16 κολώνες, τέσσερεις εκ των οποίων μεταφέρθηκαν από τη Σαλαμίνα.

Η Αγία Σοφία υπήρξε μάρτυρας των ιστορικών στιγμών της Λευκωσίας, τον Νοέμβριο του 1330, όταν κατέφυγε εκεί ο λαός για να γλυτώσει απότη μεγάλη πλημμύρα του Πεδιαίου, το 1359, όταν οι Ελληνορθόδοξοι προσπάθησαν να πυρπολήσουν τις θύρες της Αγίας Σοφίας, καθώς ο λεγάτος του Πάπα περιμάζεψε τους ελληνορθόδοξους ιερείς στο ναό και προσπάθησε να τους επιβάλλει την υποταγή στη Λατινική Εκκλησία, το 1374, όταν οι επιδρομείς Γενουάτες έκαψαν και λεηλάτησαν την Αγία Σοφία, το 1396, όταν στέφθηκε βασιλιάς της Αρμενίας εδώ ο Ιάκωβος Α', το 1426, όταν οι Μαμελούκοι της Αιγύπτου έκαψαν μέρος της Αγίας Σοφίας, το οποίο όμως επιδιόρθωσε ο Ιωάννης Β' για τη στέψη του το 1432, το 1491, 1547 και 1735, όταν μέρος του ναού υπέστη ζημιές από σεισμούς.

Προσθήκες και αναστήλωση

Κατά το 14ο αιώνα κτίστηκε το διόρωφο Chapter House (Διασκεπτήριο κληρικών) στα νοτιοανατολικά του ναού, το οποίο χρησιμοποιείτο οι Λατίνοι ιερείς για τις διάφορες συγκεντρώσεις τους.Το 15ο αιώνα, στα νοτιοδυτικά της Αγίας Σοφίας ανεγέρθη ο ναός της Παναγίας Οδηγήτριας, ο οποίος κατά την περίοδο της Λατινοκρατίας ήταν ο ελληνορθόδοξος καθεδρικός ναός, επί τουρκοκρατίας μετατράπηκε σε αγορά (το περίφημο Μπετεστάν), ενώ κατά την Αγγλοκρατία  χρησίμευε ως αποθήκη σιταριού. Στα βόρεια της Αγίας Σοφίας ανεγέρθη η Λατινική Αρχιεπισκοπή περί το 1250 και ξανακτίστηκε το 1329, ενώ οι οθωμανοί κατακτητές ανοικοδόμησαν τους πάνω ορόφους για χρήση ως οικία του Αρχικαδή.

Το 1564 - 1565 έγινε μια γενική αναστήλωση του ναού, ενώ σε σχέση με τα φραγκικά τείχη της Λευκωσίας, βρισκόταν στο βόρειο μέρος της πόλης, το οποίο τότε χωριζόταν από τον ποταμό Πεδιαίο, του οποίου τον ρουν ανέτρεψαν οι Βενετοί το 1567, με την ανέγερση των ενετικών τειχών, η Αγία Σοφία βρέθηκε σχεδόν στο κέντρο. Ωστόσο, η αίγλη της δεν διήρκεσε και πολύ, αφού στις 22 Ιουλίου 1570 εμφανίστηκε από τους λόφους της Αγίας Μαρίνας, του Αγίου Γεωργίου και της Μάνιας ο πολυάριθμος και πάνοπλος οθωμανικός στρατός υπό τη διοίκηση του Πιαλέ Πασά. Παρά τη σκληρή αντίσταση των υπερασπιστών της πόλης, οι οθωμανοί πολιορκητές απέκοψαν την παροχή νερού της τάφρου, προσέγγισαν τα τείχη και ανέγειραν πρόχειρες κατασκευές. Το μεσημέρι της 9ης Σεπτεμβρίου 1570, ένας Τούρκος μπαϊρακτάρης (σημαιοφόρος) ανέβηκε στον προμαχώνα Κωστάντζα (εκεί που βρίσκονται σήμερα ο δημοτικός χώρος στάθμευσης και το περίπτερο "ΟΧΙ"), ακολουθούμενος από πολλούς γενίτσαρους, η πόλις εάλω! Για την ιστορία, ο μπαϊρακτάρης σκοτώθηκε επί τόπου από τους υπερασπιστές της πόλης και στη μνήμη του ανεγέρθη το γνωστό τέμενος Μπαϊρακτάρη (μεταξύ του χώρου στάθμευσης, του περιπτέρου Κωστάντζα και του περιπτέρου ΟΧΙ).

Σφαγή και λεηλασία

Οι πορθητές της πόλης επιδόθηκαν σε ένα ανελέητο μακελειό, κατασφάζοντας όσους έβρισκαν στο διάβα τους και αιχμαλωτίζοντας αρκετούς. Ολόκληρος ο πλυθησμός που είχε συγκεντρωθεί στον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας σφαγιάστηκε, αφού οι κατακτητές κατάφεραν να σπάσουν τις μανταλωμένες θύρες της. Μετά από 7 μέρες λεηλασιών και 20.000 νεκρούς, άρχισε ο εξοθωμανισμός της πόλης. Την Παρασκευή 15 Αυγούστου 1570, ο Λαλά Μουσταφά Πασάς προσευχήθηκε στο ναό και κι έτσι τον ονόμασαν τέμενος Αγίας Σοφίας. Ο εσωτερικός διάκοσμος καταστράφηκε θεωρούμενος ως προσβολή για το Ισλάμ, το εσωτερικό βάφτηκε λευκό και οι μεσαιωνικές ταφόπλακες χρησιμοποιήθηκαν ως δάπεδο, το οποίο καλύφθηκε με ένα τεράστιο κόκκινο χαλί. Το 1571 προστέθηκαν στα ατελή καμπαναριά οι δύο δίδυμοι μιναρέδες, ύψους 49 m, ενώ στην αυλή προστέθηκε μια μεγάλη κρήνη κάθαρσης. Την ίδια εποχή προστέθηκε κι ένα μιχραπ - δείκτης της Μέκκας - στη θέση του παρεκκλησίου του Αγίου Φραγκίσκου.

Μετατροπή σε τέμενος

Η είσοδος στην Αγία Σοφία απαγορευόταν για όλους τους Χριστιανούς μέχρι και τις αρχές του 19ου αιώνα. Το 1873, στα ανατολικά του ναού κατασκευάστηκε η θύρα Αζιζιέ, με το μονόγραμμα του Σουλτάνου  Αμπντούλ Αζίζ, ενώ το 1903 έγινε μια ανακαίνιση από το Εβκαφ και μια συντήρηση μεταξύ 1947 - 1951. Παλαιότερα, ο μουεζίνης ανέβαινε καθημερινά τα 170 σκαλοπάτια του μιναρέ για να καλέσει τους μουσουλμάνους πιστούς σε προσευχή πέντε φορές την ημέρα, μέχρι που από τις 12 Μαϊου 1949 το "Αλλάχ ακμπαρ" άρχισε να μεταδίδεται από τα μεγάφωνα. Στις 13 Αυγύστου 1954 ο Μουφτής ανακοίνωσε την αλλαγή του ονόματος του τεμένους από "τέμενος Αγίας Σοφίας" σε "τέμενος Σελίμιγιε", προς τιμήν του Σουλτάνου Σελίμ Β' (1566 - 1574), επί εποχής του οποίου οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κύπρο.

Κατά τα αιματηρά γεγονότα της τουρκοκυπριακής ανταρσίας του 1963 - 1964, η Αγία Σοφία βρέθηκε στο βόρειο τμήμα της πόλης, το οποίο ελεγχόταν από τους Τουρκοκύπριους εξτρεμιστές. Με την τουρκική εισβολή της 20ης Ιουλίου 1974 βρέθηκε, πλέον, κάτω από τον προσωρινό, παράνομο έλεγχο της Άγκυρας και έκτοτε στενάζει κάτω από τους Αττίλες και τις δύο σημαίες που "στολίζουν" την είσοδο της. Μαζί με τον πύργο Μαγκλή (νυν πύργο Σιακόλα), θεωρείται ακόμη το ψηλότερο οικοδόμημα της πρωτεύουσας και δεσπόζει του τοπίου της ημικατεχόμενης Λευκωσίας.

Το ψηλότερο κτίριο στην εντός των τειχών πόλη

Το ψηλότερο οικοδόμημα της εντός των τειχών Λευκωσίας αναφέρεται από όλους τους περιηγητές και ξεχωρίζει στα σχέδια και τις γκραβούρες τους. Τοποθετημένη στο επίκεντρο του λευκωσιάτικου παζαριού και όντας το μεγαλύτερο και σημαντικότερο μωαμεθανικό κέντρο λατρείας στη Λευκωσία, γύρω από την Αγία Σοφία κατοικούσε η οθωμανική αυτοκρατορία και η ομώνυμη ενορία ήταν η μεγαλύτερη από τις ενορίες της πόλης. Στα δυτικά της εκκλησίας κτίστηκε ένα μεντρεσσέ (θεολογική σχολή), που το 1829 ξανακτίστηκε ως βιβλιοθήκη με τους χαρακτηριστικούς λευκούς τρούλλους, με εντολή του Σουλτάνου Μαχμούτ Β'. Πιο ανατολικά βρίσκεται το μουσείο του Τζέφρυ, γνωστό και ως Lapidary Museum (Μουσείο αρχιτεκτονικών μελών), ένα χαριτωμένο κτίριο του 15ου αιώνα.

Το πιο πάνω κείμενο ανήκει στον Αλέξανδρο - Μιχαήλ Χατζηλύρα και αναδημοσιεύθηκε από την πρώτη του δημοσίευση στο περιοδικό "Πρωτεύουσα", τον Νοέμβριο του 2010.

Εργαστήρι πολιτισμού και λαϊκής παράδοσης

Δημιουργική απασχόληση για νέους και ενήλικες στους Άγιους Ομολογητές

Επί 11 χρόνια το Πολιτιστικό Εργαστήρι Αγίων Ομολογητών προσφέρει τη δυνατότητα σε παιδιά και ενήλικες να ασχοληθούν δημιουργικά με τομείς της τέχνης, όπως ο χορός, η μουσική, το θέατρο και η φωτογραφία - ενθαρρύνοντας τους να αναπτύξουν την καλλιτεχνική τους έκφραση και παράλληλα να αποκτήσουν πολύτιμες γνώσεις και εμπειρίες στο αντικείμενο του ενδιαφέροντος τους. Εδώ και λίγο καιρό, το εργαστήρι πραγματοποιεί τις δραστηριότητες του σε καινούριο χώρο, στην καρδιά των Αγίων Ομολογητών, το Αρχοντικό Ιεροδιακόνου.

Το Πολιτιστικό Εργαστήρι ενεγράφη ως ίδρυμα το 2002, ωστόσο, λειτουργούσε ήδη από το Φεβρουάριο του 1999 ως Εργαστήρι Παραδοσιακών Χορών Αγίων Ομολογητών. Ιδρύθηκε από άτομα που διέθεταν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον παραδοσιακό πολιτισμό της Κύπρου, αλλά και του ευρύτερου ελλαδικού χώρου. Έτσι, η δράση του εργαστηρίου ξεκίνησε δίνοντας έμφαση στο χορό, δημιουργώντας ομάδες παιδιών και ενηλίκων. Σύντομα όμως, στο επίκεντρο των στόχων του εργαστηρίου βρέθηκε η ενασχόληση με τα ήθη και τα έθιμα, το τραγούδι, τη μουσική και την ενδυμασία, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία του λαϊκού κυπριακού πολιτισμού.

Η προσπάθεια του εργαστηρίου προς αυτή την κατεύθυνση εκφράζεται μέχρι σήμερα με την πραγματοποίηση μιας σειράς εκδηλώσεων, όπως:

1. Εθνογραφικές έρευνες στην Κύπρο, με σκοπό τη συλλογή δεδομένων από χορευτές και μουσικούς ως πρωτογενείς πηγές. Στο πλαίσιο αυτών των ερευνών έγινε συλλογή υλικού μέσω συνεντεύξεων, ηχογραφήσεων και οπτικοποιήσεων.
2. Βιβλιογραφική μελέτη υλικού και παράλληλα δημιουργία βιβλιοθήκης καταχώρησης ερευνητικού υλικού καταγραφών.
3. Διοργάνωση σεμιναρίων για την απόκτηση γνώσεων αναφορικά με συγκεκριμένους ελλαδικούς χώρους (μεταξύ άλλων η Μ. Ασία, η Κρήτη, η Κάρπαθος και η Θράκη) με τη συμμετοχή ειδικών προσκεκλημένων στα αντίστοιχα θέματα.
4. Δημιουργία ιματιοθήκης παραδοσιακών φορεσιών, προκειμένου να ανταποκρίνεται στα τοπικά και χρονικά πλαίσια στα οποία παραπέμπουν οι χοροί. Χαρακτηριστικά, έχουν ετοιμαστεί ή αγοραστεί περίπου 80 παραδοσιακές ενδυμασίες από ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο (Θράκη, νησιά, Στ. Ελλάδα, Μ. Ασία και Κύπρο).
5. Συνοδεία των χορών με ζωντανή μουσική είτε από Κύπριους οργανοπαίκτες και μουσικούς είτε από Ελλαδίτες, οι οποίοι απολαμβάνουν τη φιλοξενία τους στο εργαστήρι κατά την παραμονή τους στο νησί.

Επιπλέον, στα 11 χρόνια λειτουργίας του, το εργαστήρι έχει πραγματοποιήσει σημαντικό αριθμό παρουσιάσεων με εκπαιδευτικό και ψυχαγωγικό χαρακτήρα. Το εργαστήρι διατηρεί συνεχή συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου επί μία δεκαετία και ιδιαίτερα με της εκδηλώσεις του Πολιτιστικού Φεστιβάλ του. Έχει δώσει αρκετές παραστάσεις στο Αρχοντικό της οδού Αξιοθέας, αλλά έχει συμμετάσχει και σε παραστάσεις στο εξωτερικό. Στην τελευταία κατηγορία αξίζει να επισημανθούν ενδεικτικά οι παρουσίες του εργαστηρίου στις "Εκδηλώσεις για τις υπό ένταξη χώρες της Ε.Ε." στη Μαδρίτη το 2002, στην εκπροσώπηση της Κύπρου κατά τις εκδηλώσεις για την ένταξη της στην Ε.Ε. στο Δουβλίνο το 2004, "International County-Wandering Festival, Meeting for Children, Younger, Adult Dance Groups"στο Ζέγκετ της Ουγγαρίας το 2005, στο φεστιβάλ "Όλλιν Καν" που διεξήχθη στην πόλη του Μεξικό το 2009 καθώς και στον εορτασμό της "Ημέρας της Ευρώπης" στη Μαδρίτη το Μάιο του 2010.

Επίσης, παραστάσεις δίνονται κάθε χρόνο από το παιδικό τμήμα του εργαστηρίου στο προαύλιο του ναού των Αγίων Ομολογητών κατά το πανηγύρι της ενορίας στις 15 Νοεμβρίου, καθώς και για φιλανθρωπικούς σκοπούς, όπως σε εκδηλώσεις της Σχολής Τυφλών, του Πολυδύναμου Κέντρου του Δήμου Στροβόλου κλπ.

Περαιτέρω δραστηριότητες

Από το 2007, το Πολιτιστικό Εργαστήρι έχει επεκτείναι το φάσμα των δραστηριοτήτων του. Οργανώνει Εργαστήρι Θεατρικού Παιχνιδιού, στο πλαίσιο δράσεων του οποίου τα παιδιά μπορούν να καλλιεργήσουν την ψυχοκινητική τους ανάπτυξη. Επίσης, οι έφηβοι μπορούν να παρακολουθήσουν μαθήματα παραδοσιακής μουσικής και οργάνων από επαγγελματίες Κύπριους και Ελλαδίτες μουσικούς στο Εργαστήρι Παραδοσιακής Μουσικής, ενώ το Εργαστήρι Κινηματογράφου και Φωτογραφίας ασχολείται με τη δημιουργία ντοκυμαντέρ και εκθέσεων φωτογραφίας με θέμα τη γειτονιά των Αγίων Ομολογητών και διοργανώνει σεμιναρια για νέους φωτογράφους.

Τα τελευταία χρόνια, το Πολιτιστικό Εργαστήρι συμμετέχει και οργανώνει ευρωπαϊκά προγράμματα για νέους και ενήλικες. Οι γνώσεις και η εμπειρία που αποκτώνται από τους συμμετέχοντες είναι σημαντικοί, αφού πολλά από τα μέλη του Εργαστηρίου είναι εκπαιδευτικοί. Ορισμένες από τις σχετικές δραστηριότητες που ήδη έχουν υλοποιηθεί είναι η ανταλλαγή νέων μέσω του προγράμματος "Νεολαία σε δράση, Body Language - Let's Communicate", το οποίο βραβεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2008, η συμμετοχή στο πρόγραμμα δια βίου μάθησης "Choice 2007 - 2009", αλλά και η πραγματοποίηση του διεθνούς εκπαιδευτικού συνεδρίου "European Neighborhood" στη Λευκωσία το 2008.

Αρχοντικό Ιεροδιακόνου (Περιγραφή)

Το Αρχοντικό Ιεροδιακόνου, το αναπαλαιωμένο διώροφο διατηρητέο κτίριο στην καρδιά των Αγίων Ομολογητών, αποτελεί πλέον τη μόνιμη στέγη των δραστηριοτήτων του Πολιτιστικού Εργαστηρίου Αγίων Ομολογητών. Φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε κέντρο πολιτισμού και συνύπαρξης στην καρδιά της πόλης, ένα χώρο όπου οι νέοι και οι ενήλικες της ενορίας αλλά και της ευρύτερης Λευκωσίας, θα έχουν πολλαπλές ευκαιρίες για κοινωνική και διαβίου μάθηση μέσω προγραμμάτων μη τυπικής εκπαίδευσης.

Η δυναμική του χώρου αυτού επιτρέπει την πραγματοποίηση ταυτόχρονα πολλών και ποικίλων δραστηριοτήτων, που θα καλύπτουν τις διάφορες ανάγκες των φίλων του Πολιτιστικού Εργαστηρίου.  Ιδιαίτερα τα παιδιά, θα έχουν ευκαιρίες υγιούς απασχόλησης κατά τον ελεύθερό τους χρόνο, μαθαίνοντας παραδοσιακούς χορούς ή μουσική, δημιουργώντας μέσα από θεατρικό παιγνίδι, μελετώντας τα μαθήματά τους με τη βοήθεια εκπαιδευτικού, διαβάζοντας βιβλία στη βιβλιοθήκη που στεγάζεται στο Αρχοντικό, συζητώντας με έμπειρο εμψυχωτή για προβλήματα της γειτονιά ή της ευρύτερης περιοχής ή ακόμα παίζοντας επιτραπέζια και άλλα παιγνίδια.   Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία φίλοι του Πολιτιστικού Εργατηρίου, εκτός από τις ευκαιρίες για παραδοσιακό χορό και τραγούδι,  θα έχουν ακόμη ευκαιρίες προσωπικής ανάπτυξης μέσω των σεμιναρίων, των διαλέξεων, των εκθέσεων, των προβολών και των συζητήσεων που θα πραγματοποιούνται στους χώρους του Αρχοντικού.

Η βιβλιοθήκη, το αναγνωστήριο, η καντίνα θα είναι ανοικτά για το κοινό τις ακόλουθες μέρες και ώρες: Τρίτη με Σάββατο, 10:00 - 14:00 και 17:00 - 20:00. Το κοινό μπορεί να πληροφορείται για τις εκδηλώσεις και δραστηριότητες του Εργαστηρίου μέσω διαδικτύου, στην ιστοσελίδα http://www.politistiko-ergastiri.org/.

Το πιο πάνω κείμενο ανήκει στον Μιχάλη Παπαντωνόπουλο και αποτελεί αναδημοσίευση από την πρώτη του δημοσίευση στο περιοδικό "Πρωτεύουσα", τεύχος Νοεμβρίου 2010,